mapa powiatow bedzin slawkow mierzecice psary bobrowniki wojkowice bedzin czeladz siewierz

Dzisiaj jest: 29 kwiecień 2017
Imieniny obchodzą: Piotr, Robert, Bogusław

 

Zabytki techniki w Powiecie Będzińskim

 

Historia przemysłu w Zagłębiu Dąbrowskim, którego najstarszą, historyczną częścią jest dzisiejszy Powiat Będziński, sięga odległych czasów  XI i XII w. Początki uprzemysłowienia są związane z pradawnym hutnictwem. Zanim rozpoczęto wydobywanie złóż węgla kamiennego, pierwsi górnicy poszukiwali i wydobywali rudy srebra i ołowiu, później również rudę żelaza.

 

Na terenie Psar, w Strzyżowicach, powstała już w 1788 roku pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Zagłębiu. Zapoczątkowana w XVIII wieku eksploatacją bogatych pokładów  jego złóż, industrializacja zmieniła na trwałe oblicze Zagłębia, w którego krajobraz na wpisały się na lata wieże szybów kopalnianych, piece hutnicze, kominy elektrowni. Powoli znikają one z naszych miast. Pamiątką po tamtych czasach stają się dzisiaj…zabytki techniki.

 

Starostwo Powiatowe w Będzinie, będzińskie stowarzyszenia: "Moje Miasto", "Forum dla Zagłębia Dąbrowskiego", "Obywatelskie Forum Samorządowe", Fundacja "Brama Cukermana" oraz czeladzkie Stowarzyszenie Inicjatyw Kulturalnych opracowało Zagłębiowską Lista Zabytków Techniki wraz z ich dokumentacją fotograficzną.  Lista wraz z dokumentacją fotograficzną została przekazana do Międzynarodowego Centrum Dokumentacji i Badań Nad Dziedzictwem Przemysłu Dla Turystyki w Zabrzu.  Obecnie składają się na nią 33 obiekty w 8 zagłębiowskich miastach.

 

Zapraszamy na wycieczkę po najważniejszych obiektach techniki, jakie zachowały się w Powiecie Będzińskim.

 

 


 

Kopalnia Węgla Kamiennego "Saturn" i  Galeria "Elektrownia" w Czeladzi

 

 

KWK Saturn powstała w 2 połowie XIX w. Od 1900 r. należała do Towarzystwa Akcyjnego Saturn (właściciele Karol Scheibler oraz Alfred Biedermann). Dzięki tej kopalni powstała właściwie cała zachodnia cześć miasta. Kopalnia po wojnie nosiła nazwę "Czerwona Gwardia", zamknięta została w 1996 r. Zabudowa kopalni Saturn jest bardzo ciekawa. Są tam np. wieże typu basztowego, ceglany basztowy budynek szybu czy secesyjna cechownia. Władze Czeladzi jako właściciel pokopalnianych budynków posiadają koncepcje adaptacji i rewitalizacji tych terenów.

 

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

 


 

Osiedle Robotnicze "Piaski"

 

 

Osiedle Robotnicze na Piaskach (Czeladź) zostało wpisane do rejestru zabytków. W jego skład wchodzą budynki mieszkalne oraz budynki użyteczności publicznej, takie jak dom katolicki, kościół parafialny p.w. Matki Boskiej Bolesnej, wraz plebanią, dawny klub urzędniczy, a nawet kapliczka na skrzyżowaniu ulic Kościuszki i Francuskiej. Osiedle zostało wybudowane przez Francuzów w latach 1882 – 1885, a następnie rozbudowane w okresie Międzywojennym.

 

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

 


 

Cementownia Grodziec z początku XIX w.

 

 

Najwięcej zabytków techniki zachowało się w Grodźcu, dzielnicy Będzina, ale znajdują się one również w Sławkowie (kuźnia) oraz w Wojkowicach (pozostałości po kopalni). Największe wrażenie na każdym, który choć raz ją widział, robi Cementownia Grodziec – kultowe miejsce fotografów. Powstała ona w 1857 r. jako pierwsza w Polsce fabryka cementu portlandzkiego, piąta cementownia na świecie. Została założona przez Jana Ciechanowskiego, od 1925 należała do koncernu SOLVAY. Zamknięta w 1979 r. na skutek szkód górniczych. Zachowane są hale długie na 70 metrów, baterie silosów cementowych, piece, ciekawe rozwiązania konstrukcyjne wewnątrz, ruiny pakowni z rampą, bednarnia, hala pieców obrotowych, przesypownia. Obecnie jest to ruina, a wejście na teren obiektu jest niebezpieczne. Władze Będzina wciąż szukają sposobów i metod, żeby obiekt ten zachować.

 

 

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

 


 

Kopalnia, browar, wieża, osiedla.

 

 

W Grodźcu możemy zobaczyć jeszcze pozostałości po dawnej kopalni, browar i dwie prawdziwe perełki: osiedle typu koszarowego z przełomu XIX/XXw. przy ulicy Konopnickiej oraz unikatową pochodzącą z I poł. XX w. stalową wieżę ciśnień.

 

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

 


 

Zabytkowe dworce oraz młyn

 

 

Nie brak również zabytkowych obiektów techniki w samym Będzinie. Reprezentują je dwa dworce kolejowe: wybudowany w 1927r. w stylu modernistycznym, Dworzec Będzin Miasto oraz Stary Dworzec z XIX w. w dzielnicy Małobądz. Przy ul. Kościuszki wciąż działa zabytkowy młyn.

 

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

 


 

Elektrownia Łagisza

 

 

Najbardziej widocznym obiektem, można powiedzieć wizytówką Będzina, jest Elektrownia Łagisza z lat 1960 - 1970. Obiekt godny uwagi ze względu na czynny współczesny zakład produkcyjny (turbiny, kotły, generatory, transformatory blokowe, chłodnie kominowe, hale). Na jej terenie znajduje się oddany niedawno do użytku najnowocześniejszy w Europie blok energetyczny o mocy 460 MW. Ciekawostką jest to, że nie posiada on tradycyjnego komina. Spaliny z ekologicznego, fluidalnego kotła parowego, uwalniane są do atmosfery poprzez olbrzymia 133 metrową chłodnie kominowa.

 

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Biura Obsługi Klienta:

 

Adres Telefon
ul. Sączewskiego 6: +48 32 368-07-00 do 02

ul. Krasickiego 17:

+48 32 368-08-00 do 01

Zgodnie z art. 173 Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że odwiedzana strona korzysta z plików cookies. W związku z powyższym użytkownik strony może domyślnie ustawić w przeglądarce poziom kontroli, czy, ile i jakie chce cookies. Brak takich ustawień będzie świadomym aktem woli i akceptacji plików cookies.

Akceptuję pliki cookie